در زمانی که حریم منزل بسیار بسته بوده و فرد خارجی اجازه ورود به حریم اندرونی را نداشته و حتی برای وارد شدن به فضای بیرونی ملزم به عبور از حریم هشتی بوده و با بازی تاریکی و روشنایی،اختلاف ارتفاع و پله ایجاد آمادگی در وی برای ورود به منزل می شود،مطمئناً در پشت طراحی "در" فکری وجود داشته است،تا فردی که به استقبال می رود با توجه به اعتقادات ما،آمادگی مواجه با فرد مراجعه کننده را کسب کرده باشد.

(چهار راه سرچشمه)

(ورودی دبیر خانه فصل نامه میراث فرهنگی-چهار راه سرچشمه)

      این دو کوبه به گونه ای طراحی و ساخته شده که پاسخ گوی نیاز های آن زمان باشد. یکی دارای صدایی زیر که معرف فرد مؤنث و دیگری دارای صدایی بم که معرف فرد مذکر می باشد.

(خیابان ری-بازارچه نایب السلطنه)

در قسمت ورودی بنا بعد از خود "در" به اطراف آن می رسیم. در فرهنگ معماری ما برای ورود به هر قسمت یک آمادگی در نظر گرفته شده است. ورودی از این قاعده خارج نبوده و مانند سایر عناصر بنا،از آن پیروی می کند. به همین منظور در کنار "در" دو "پیش خان" یا همان "صفه" در نظر گرفته شده است که فرد مراجع تا گشوده شدن "در" چند لحظه ای را در آن جا نفسی تازه کند.

(خانه نصیر الدوله-چهار راه سیروس)

      شاید برایتان پیش آمده باشد که به یک خانه قدیمی که همان شکل و ظاهر گذشته خود را حفظ کرده مراجعه ای داشته باشید. مطمئناً با عبور از چند پله متوجه اختلاف ارتفاع بین خیابان و بنا شده اید. علت این اختلاف ارتفاع در ورودی،عنصر آب می باشد. پر واضح است در زمانی که لوله کشی آب وجود نداشته،تهیه و انبار کردن آب از اهمیت بالایی برخوردار بوده است. به همین دلیل با این کار معماران چیره دست،آب را وارد منزل می کردند.
      البته برای این کار دلیل دیگری نیز داشته اند و آن استفاده از خاک همان جا برای ساخت بنا بوده است.

به چاپ رسیده در ماهنامه "پیام ساختمان و تاسیسات" 

 ۱۵ آذر ۱۳۸۶                               

 شماره ۴۰                                 

 المیرا.میرزائی